Nov 2 12

Dit verslag is wat later dan gewoonlijk. De oorzaak daarvan is een nogal plotseling geboekt weekje Texel (vrijdag t/m vrijdag).
Zoals gebruikelijk was ik ook dinsdag de 13-e op de tuinen van De Wiershoeck-Schoolwerktuin. Het “excursieseizoen” is voorbij en ik was dan ook de enige die er voor zijn plezier (?) een paar uur rondstruinde.
Het was overwegend grijs en koud. En zoals verwacht kwam ik niets bijzonders tegen, dus richtte ik mijn aandacht (c.q. de lens van de camera) noodgedwongen weer op de reeds bekende onderwerpen.
Ik hoopte een goede foto te kunnen maken van de grote oranje bekerzwam. Over de eerder gemaakte foto’s was ik niet geheel tevreden, maar op deze grijze dinsdag zat een betere foto er zeker niet in.
Daarom fietste ik ook op de donderdag daarna nog weer naar De Wiershoeck, gelukkig was het nu iets aangenamer weer en ik had goede hoop dat ik de grote oranje bekerzwam dit keer wel zou kunnen fotograferen.
Helaas bleven de meeste (en grootste) zwammen in de schaduw, maar ik ging toch redelijk tevreden naar huis.

Beuk herfst

Een vroege “Oud en Nieuw” bij de haagbeuk.

Over het verschil tussen beuk en haagbeuk bestaat de nodige onduidelijkheid en verwarring. Dit komt mee door de Nederlandse benaming.
In de Latijnse benaming is het wezenlijk onderscheid duidelijk te zien. Het zijn zelfs verschillende families.
De beuk kreeg als wetenschappelijke benaming de naam Fagus sylvatica en behoort tot de Fagaceae of de Beukenfamilie.
Haagbeuk of Carpinus betulus hoort thuis in de berkenfamilie of de Betulaceae.

Kenmerkend voor het haagbeukenblad is de opgelegde nerventekening en de gezaagde rand. Als de haagbeuk vrucht gaat dragen, is de verwantschap met de berkenfamilie prima zichtbaar.

Bij het beukenblad valt de gladheid en de gaafrandigheid op. De nerven zijn veel minder opgelegd. En de vrucht die een volwassen exemplaar geeft, is natuurlijk de beukennoot.

Mispel

Mispels zijn oude, Europese vruchten en de laatste jaren een beetje in de vergetelheid geraakt. In de herfst duiken ze nog wel eens op in de schappen van de groenteboer.
Het bijzondere van de mispel blijkt uit het gezegde “zo rot als een mispel”.
Volgens het spreekwoordenboek van Ter Laan, betekent dit letterlijk “zo rot als een mispel moet zijn; die is pas lekker, wanneer hij verrot is.”

Mispels groeien aan kleine, struikachtige bomen en worden in de herfst geplukt als ze nog hard en oneetbaar zijn. De bomen zelf vertonen prachtige herfstkleuren.
Voordat de mispels kunnen worden gegeten, moeten ze rijpen. Daartoe worden ze op een koele, donkere plaats gelegd. Het vruchtvlees wordt dan bruin, zacht en zoet.
De mispel kan nu zo uit de hand gegeten worden, door hem open te breken en het vruchtvlees eruit te zuigen.
Doe dit bij voorkeur buiten; dan kunnen de grote pitten en de stenige omhulsels, die daarbij in de mond komen, met een sierlijke boog uitgespuugd worden.

Rozenknop met druppels

De roos heeft nog steeds knoppen en dat blijft waarschijnlijk ook no wel even zo.
Ik herinner me nog de berijpte knoppen in een vorige winter.

Wilgenhaantje

Het wilgenhaantje is nog steeds zichtbaar aanwezig.

Het kleine populierhaantje of wilgenhaantje of wilgenbladkever is een betrekkelijk klein insect dat 4 à 5 millim. lang en omtrent 2 millim. breed wordt, doch vele individuen bereiken zelfs deze afmetingen niet.
Wat den vorm betreft, gelijken de wilgenbladkevers eenigszins op de Lievenheers- of Lievevrouwbeestjes (Coccinella) maar het lichaam der wilgenbladkevers is smaller in verhouding tot zijne lengte ;
voor ’t overige is het ook van onderen vlak en van boven gewelfd en in zijn geheel tamelijk ineengedrongen.
De kleur wisselt vrij sterk af van groen tot donkerblauw, soms zelfs zoo donkerblauw, dat zij bijna zwart is ; daarenboven heeft het diertje gewoonlijk een koper- of goudachtige glans, die echter wel eens bijna geheel ontbreken kan.

Het wilgenhaantje overwintert in volwassen toestand – dus onder den vorm van kever – en schuilt dan weg in de reten van de schors der boomen,
in de gangen die andere dieren in het hout hebben gegraven, onder de bladen, in de hoopen afgesneden “wijdauw” (verzamelnaam voor wilgeteenen) in de schuren waar deze worden geborgen en de werkplaatsen,
waar zij bewerkt worden, enz., met een woord, het dier neemt alle schuilplaatsen voor lief, die maar eenige beschutting tegen de koude verstrekken.

(door G. Staes – 1896)

bloem

Niet veel bloemen zijn nog redelijk fris, maar zo hier en daar staat nog een bloem mooi te zijn.
Welke bloem het is, weet ik niet. Evenmin of het een één- of tweeslachtige bloem is.

De meeldraden, bestaande uit helmdraad en helmhokjes, zijn duidelijk te zien, maar een eventuele stamper is op de foto niet zichtbaar.
Een bloem, die òf stampers òf meeldraden (maar niet beide) heeft, is een éénslachtige bloem.
Een bloem met alleen één of meer stampers is een vrouwelijke bloem; een bloem met alleen meeldraden is een mannelijke bloem. Bij windbestuivers zijn de bloemen vaak éénslachtig.
Een tweeslachtige bloem heeft zowel stampers als meeldraden.
Een bloem is een deel van een plant, waarin de organen voor seksuele voortplanting bij elkaar staan.
Lang niet alle planten hebben bloemen: bloemen zijn kenmerkend voor planten die tot de bedektzadigen behoren. Ook vormen de bloemen een belangrijk middel om plantensoorten te herkennen.
De plantengroep bloemplanten omvat zeer uiteenlopende planten, van het lage straatgras tot de hoog opgroeiende paardenkastanje.
Als de kleinste bloemplant van Nederland wordt de draadgentiaan beschouwd.

Donderdag de 15-e was het gelukkig iets vriendelijker weer en dat is te zien.
In plaats van regendruppels op of aan ieder onderwerp, werden ze nu beschenen door een waterig maar aangenaam zonnetje.

Cicade

Een op De Wiershoeck veelvoorkomende, zeer kleine cicade.

Cicaden zijn een groep van insecten die vertegenwoordigd wordt door ongeveer 40.000 verschillende soorten. Cicaden vormen een onderorde die behoort tot de orde van de halfvleugeligen.
Halfvleugeligen of snavelinsecten vormen een orde van insecten waarvan de soorten over de gehele wereld voorkomen. Tot de snavelinsecten behoren alle wantsen, bladluizen en cicaden.
Er zijn ongeveer 80.000 soorten die in grootte verschillen van enkele millimeters tot ongeveer 15 cm.

Veel van de in ons land voorkomende cicades blijven kleiner dan één centimeter. Een wat bekendere soort is het algemeen voorkomende schuimbeestje.
Sommige soorten worden wat groter zoals de bloedcicade, die ook gemakkelijk te herkennen is aan de zwarte kleur met bloedrode vlekken.

Gestreept nestzwammetje

Schijnbaar heeft het de afgelopen weken niet genoeg geregend, nog niet alle “eitjes” (sporenpakketjes) van het gestreept nestzwammetje zijn door regendruppels het nest uitgeslingerd.

Groene stinkwants

Op de haagbeuk zag ik meerdere groene stinkwantsen. Een enkeling was nog groen, maar de meesten hadden al hun bruine winterkleed of waren nog aan het verkleuren.

Sering

De winter moet nog komen, maar veel bomen en struiken bereiden zich al weer voor op het komende jaar, zoals deze sering.

De sering is een plant uit de olijffamilie. Het is een kleine boom of struik die vooral bekend is vanwege de aantrekkelijke, zoet geurende bloemen.
Normaal gesproken bereikt de plant een hoogte van 3-4 m, maar er zijn ook exemplaren bekend van wel 7 m hoog. De sering komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Europa.
Met name komt de plant in het wild voor op rotsachtige heuvelhellingen op de Balkan.
Op veel plaatsen is de soort ingeburgerd. In tuinen komen allerlei gekweekte rassen voor met bloemkleuren die variëren van wit tot donkerpaars.

Grote oranje bekerzwam

Ik vroeg me af of de grote oranje bekerzwam intussen al weer was verdwenen, maar blijkbaar is het geen snelle groeier.
De foto boven maakte ik op 6 november en de foto hieronder een week later.

De maximale doorsnede van het onregelmatig beker- tot vlak schotelvormige vruchtlichaam is 2-10 cm.
Zo te zien kan het nog wel even duren voordat deze bekerzwammen de maximale doorsneden hebben bereikt.

Grote oranje bekerzwam


Grote oranje bekerzwam

Een iets groter exemplaar, maar het lijkt me waarschijnlijk dat ook voor deze zwam de maximale doorsnede eerder ongeveer 2 i.pl.v. 10 cm zal blijken te zijn.

Groetjes,

Luit


« terug